در سال ۱۴۰۴ متوسط هزینه خالص سالانه یک خانوار شهری و یک خانوار روستایی به ترتیب ۳۹۲ و ۲۲۰ میلیون تومان بوده است
طرح آمارگیری هزینه و درامد خانوار با قدمتی بیش از ۵۰ سال از مهم‌ترین طرح‌های آماری مرکز آمار ایران است. هدف کلی این طرح، برآورد متوسط هزینه‌ها و درامد یک خانوار شهری و یک خانوار روستایی در سطح کشور و استان‌ها است. در سال ۱۴۰۴ تعداد خانوارهای آمارگیری‌شده در این طرح ۱۸۷۶۸ خانوار نمونه در نقاط شهری و ۱۷۸۵۶ خانوار نمونه در نقاط روستایی کشور بوده است.
نگاهی به اهم نتایج طرح درسال ۱۴۰۴ در مناطق شهری و روستایی نشان می‌دهد که:
- متوسط هزینهی کل خالص سالانهی یک خانوار شهری ۳,۹۱۹,۴۲۷ هزار ریال بوده است که نسبت به رقم مشابه در سال قبل ۴۵.۴ درصد افزایش نشان می‌دهد. از هزینه کل سالانهی خانوار شهری ۱,۱۰۸,۱۶۵ هزار ریال با سهم ۲۸.۳ درصد مربوط به هزینه‌های خوراکی و دخانی و ۲,۸۱۱,۲۶۲ هزار ریال با سهم ۷۱.۷ درصد مربوط به هزینه‌های غیرخوراکی بوده است. در بین هزینه‌های خوراکی و دخانی، بیشترین سهم مربوط به هزینه گوشت با سهم ۲۲.۹ درصد و در بین هزینه‌های غیرخوراکی بیشترین سهم با ۵۸.۱ درصد مربوط به هزینه مسکن، سوخت و روشنایی بوده است.
- متوسط درامد اظهار شده سالانه یک خانوار شهری ۴,۸۴۶,۱۰۵ هزار ریال بوده است که نسبت به سال قبل، ۴۱.۲ درصد افزایش داشته است. بر این اساس در سال ۱۴۰۴ رشد متوسط درامد سالانه خانوارهای شهری کمتر از رشد متوسط هزینه کل سالانه است. منابع تامین درامد خانوارهای شهری نشان می‌دهد که ۳۰.۲ درصد درامد از مشاغل مزد و حقوق بگیری، ۱۵.۹درصد از مشاغل آزاد کشاورزی و غیرکشاورزی و ۵۳.۹ درصد از محل درامدهای غیرشغلی خانوار تأمین شده است.
- مقایسه درصد خانوارهای شهری استفاده کننده از لوازم عمده زندگی در سال ۱۴۰۳ نسبت به سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که خانوارهای استفاده کننده از تلویزیون رنگی از ۹۷.۳ به ۹۷.۴، جاروبرقی از ۹۲.۶ به ۹۳.۷، ماشین لباسشویی از ۸۹.۶ به ۹۱.۲، یخچال فریزر از ۶۹.۳ به ۷۱.۵، اتومبیل شخصی از ۵۴.۹ به ۵۷.۰، مایکروویو و فرهای هالوژندار از ۱۶.۱ به ۱۵.۲تغییر یافته است. ماشین ظرفشویی در سال ۱۴۰۳، ۹.۶ بوده که در سال ۱۴۰۴ تغییری نداشته است.
- در سال ۱۴۰۴، عمده ترین نوع سوخت مصرفی ۹۵.۸ درصد از خانوارهای شهری برای گرما، گاز طبیعی(شبکه عمومی) بوده است.
- متوسط هزینه کل خالص سالانه یک خانوار روستایی ۲,۲۰۳,۷۳۸هزار ریال بوده است که نسبت به سال قبل ۵۲.۳ درصد افزایش نشان می‌دهد. از هزینه کل سالانه خانوار روستایی ۹۱۸,۴۶۸ هزار ریال با سهم ۴۱.۷ درصد مربوط به هزینه‌های خوراکی و دخانی و ۱,۲۸۵,۲۷۰ هزار ریال با سهم ۵۸.۳ درصد مربوط به هزینه‌های غیرخوراکی بوده است. در بین هزینه‌های خوراکی و دخانی، بیشترین سهم مربوط به هزینه گوشت با سهم ۲۱.۳ درصد و در بین هزینه‌های غیرخوراکی، بیشترین سهم با ۳۸.۴ درصد مربوط به مسکن، سوخت و روشنایی بوده است.
- مقایسه درصد خانوارهای روستایی استفاده کننده از لوازم عمده زندگی در سال ۱۴۰۳ نسبت به سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که خانوارهای استفاده کننده از اجاق گاز از ۹۸.۶ به ۹۸.۰، ، جاروبرقی از ۷۴.۵ به ۷۵.۱، ماشین لباسشویی از ۶۵.۸ به ۶۷.۴، یخچال فریزر از ۵۹.۸ به ۶۱.۶، اتومبیل شخصی از ۳۸.۸ به ۴۱.۰، مایکروویو و فرهای هالوژندار از ۳.۱ به ۲.۷ و ماشین ظرفشویی از ۰.۷ به ۰.۹ درصد تغییر یافته است. تلویزیون رنگی در سال ۱۴۰۳، ۹۵.۳ بوده که در سال ۱۴۰۴ تغییری نداشته است.
متوسط هزینه‌ها و درامد خانوار بر حسب استان
بررسی متوسط هزینه کل سالانه یک خانوار شهری نشان می‌دهد که استان تهران با ۵,۷۷۵,۹۱۳ هزار ریال بیشترین و استان سمنان با ۲,۲۲۹,۶۷۰ هزار ریال کمترین هزینه را در سال۱۴۰۴ داشتهاند.
همچنین استان تهران با ۷,۲۱۰,۰۱۵ هزار ریال بیشترین و استان سیستان با ۲,۸۳۴,۶۱۲ هزار ریال کمترین متوسط درامد سالانه یک خانوار شهری را در سال ۱۴۰۴ به خود اختصاص داده است.
خاطر نشان می‌شود که نشریه این طرح به زودی در درگاه ملی آمار به نشانی قابل دسترسی است.
مشاهدهٔ خبر در منبع