بودجه‌ریزی شرکت‌های تابعه باید به ابزار اصلاح حکمرانی و صیانت از دارایی بازنشستگان تبدیل شود
به گزارش اداره‌کل روابط عمومی و امور بین‌الملل صندوق بازنشستگی کشوری، دکتر علاءالدین ازوجی در نشست ابلاغ دستورالعمل و چارچوب بودجه سال ۱۴۰۶ هلدینگ‌ها و شرکت‌های تابعه صندوق که با حضور معاون حقوقی، مجلس و استان‌های وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، معاونان و مدیران صندوق، اعضای هیئت‌مدیره و مدیران عامل هلدینگ‌ها و شرکت‌های تابعه برگزار شد، با تشریح ضرورت‌های تدوین چارچوب جدید بودجه‌ریزی، بر لزوم حرکت تدریجی، واقع‌بینانه و مبتنی بر ظرفیت‌های اجرایی در اصلاح نظام برنامه‌ریزی صندوق تأکید کرد.
بودجه‌ریزی باید بر واقعیت‌های اقتصادی استوار باشد
ازوجی با اشاره به تجربه‌های مطالعاتی در حوزه برنامه‌ریزی و توسعه اظهار کرد: در مسیر اصلاح نظام‌های مدیریتی، نباید انتظار داشت همه اجزای یک الگوی مطلوب از ابتدا و به‌صورت کامل اجرا شود. در بسیاری از کشورها، اصلاحات با شناسایی نقاط آغازین مناسب شروع می‌شود و به‌تدریج، با انباشت تجربه و سرمایه سازمانی، توسعه پیدا می‌کند.
وی افزود: در طراحی چارچوب بودجه‌ریزی نیز باید واقعیت‌های اقتصادی، محدودیت‌های اجرایی و ظرفیت‌های موجود کشور را در نظر گرفت. اگر نظام بودجه‌ریزی بر مبنای مفروضات غیرواقع‌بینانه و الزامات پیچیده و دور از دسترس طراحی شود، ممکن است فرایند اجرا به انباشت اسناد و اطلاعات بدون دستیابی به نتایج عملی منجر شود.
مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری تأکید کرد: هدف، طراحی نظامی است که ضمن برخورداری از دقت کارشناسی، قابلیت اجرا داشته باشد و بتواند به بهبود واقعی تصمیم‌گیری‌ها در سطح صندوق، هلدینگ‌ها و شرکت‌های تابعه کمک کند.
مدیریت ریسک باید در متن بودجه‌ریزی قرار گیرد
ازوجی یکی از ضرورت‌های چارچوب جدید را توجه نظام‌مند به ریسک‌های اقتصادی و عملیاتی دانست و گفت: در بودجه‌ریزی شرکت‌ها، صرف تعیین اهداف مالی و پیش‌بینی سود سهام کافی نیست؛ بلکه باید ریسک‌های مؤثر بر عملکرد شرکت‌ها و مفروضات مرتبط با فعالیت آن‌ها نیز به‌صورت دقیق مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به تأثیر تحولات اقتصادی و شرایط خاص بر عملکرد بنگاه‌ها افزود: برای ارزیابی عملکرد یک شرکت باید مشخص شود چه میزان از تغییرات سود و زیان آن ناشی از کیفیت مدیریت و عملکرد عملیاتی و چه میزان متأثر از عواملی مانند نوسانات نرخ ارز، تورم، شرایط بازار یا تحولات پیش‌بینی‌نشده است.
مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری تصریح کرد: اگر ریسک‌ها در فرایند برنامه‌ریزی و بودجه‌ریزی لحاظ نشوند، ارزیابی عملکرد شرکت‌ها ممکن است با خطا همراه شود. بنابراین، چارچوب بودجه باید امکان شناسایی ریسک‌ها، تحلیل آثار آن‌ها و اتخاذ تصمیم‌های متناسب را فراهم کند.
شفافیت اطلاعات؛ پیش‌نیاز تصمیم‌گیری دقیق
ازوجی با اشاره به ضرورت ارتقای نظام اطلاعاتی صندوق اظهار کرد: در برخی حوزه‌ها، اطلاعات جامع و یکپارچه‌ای درباره وضعیت دارایی‌ها، بدهی‌های مالیاتی، میزان فروش، حجم سرمایه‌گذاری‌ها و نیروی انسانی مجموعه صندوق و شرکت‌های تابعه در دسترس نیست یا دسترسی به آن‌ها با دشواری همراه است.
وی افزود: تا زمانی که تصویر دقیقی از ابعاد اقتصادی و عملیاتی مجموعه در اختیار نداشته باشیم، امکان برنامه‌ریزی کلان، ارزیابی عملکرد و تصمیم‌گیری درباره تخصیص منابع به‌صورت کامل فراهم نخواهد شد.
مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری تأکید کرد: بودجه‌ریزی نباید صرفاً به تنظیم جداول منابع و مصارف محدود شود؛ بلکه باید به فرایندی برای تکمیل اطلاعات، شناسایی کاستی‌ها و اصلاح سیاست‌های مدیریتی تبدیل شود. شفافیت اطلاعات، علاوه بر افزایش قابلیت نظارت، زمینه پاسخگویی دقیق‌تر مدیران و ردیابی جریان‌های مالی را نیز فراهم می‌کند.
بودجه‌ریزی؛ حلقه اتصال سیاست‌گذاری سرمایه‌گذاری و حسابرسی
ازوجی با تشریح جایگاه بودجه در نظام حکمرانی صندوق گفت: فرایند مدیریت سرمایه‌گذاری، از مرحله بررسی و تصویب پیشنهادها در کمیته سرمایه‌گذاری تا نظارت بر عملکرد و ارزیابی نتایج در سازوکارهای حسابرسی، باید از ارتباطی روشن و منسجم برخوردار باشد.
وی افزود: نظام بودجه‌ریزی می‌تواند حلقه ارتباطی میان تصمیم‌های سرمایه‌گذاری، برنامه‌های عملیاتی، تخصیص منابع و ارزیابی عملکرد باشد. در چنین ساختاری، تصمیم‌های اتخاذشده در مرحله سرمایه‌گذاری باید در برنامه‌ها و بودجه شرکت‌ها منعکس شود و نتایج اجرای آن‌ها نیز از طریق سازوکارهای نظارتی و حسابرسی قابل ارزیابی باشد.
مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری خاطرنشان کرد: استقرار چنین نظامی به صندوق امکان می‌دهد حدود مداخله و مسئولیت خود را در قبال شرکت‌ها به‌صورت دقیق تعریف کند و ضمن حفظ استقلال عملیاتی بنگاه‌ها و هلدینگ‌ها در چارچوب ضوابط مصوب، بر انطباق عملکرد آن‌ها با سیاست‌های کلان صندوق نظارت مؤثر داشته باشد.
صندوق باید سیاست‌گذار و ناظر باشد، نه مداخله‌گر در عملیات شرکت‌ها
ازوجی با تشریح رابطه مطلوب میان صندوق، هلدینگ‌ها و شرکت‌های تابعه، این رابطه را به ارتباط میان برج مراقبت و خلبان تشبیه کرد و گفت: شرکت‌ها و هلدینگ‌ها باید در چارچوب مأموریت‌ها و اختیارات خود فعالیت کنند و صندوق نیز قواعد و الزامات مالی و عملیاتی را مشخص کرده و بر رعایت آن‌ها نظارت داشته باشد.
وی افزود: همان‌گونه که برج مراقبت مسیر، ضوابط و الزامات ایمنی پرواز را مشخص می‌کند، اما مسئولیت هدایت مستقیم هواپیما بر عهده خلبان (ارکان شرکت یا هلدینگ) است، صندوق نیز باید در جایگاه مدیر برج مراقبت، چارچوب‌های سیاست‌گذاری و نظارتی را تعیین کند و از مداخله غیرضروری در جزئیات عملیات شرکت‌ها پرهیز داشته باشد.
مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری تأکید کرد: تحقق این رویکرد به همکاری نزدیک‌تر صندوق، هلدینگ‌ها و شرکت‌ها و تعریف روشن حدود اختیارات، مسئولیت‌ها و پاسخگویی نیاز دارد. در این چارچوب، بودجه باید ابزار اعمال سیاست‌های تخصصی صندوق باشد و زمینه تصمیم‌گیری‌های غیرتخصصی و غیرمنطبق با اهداف اقتصادی را کاهش دهد.
هماهنگی با چارچوب‌های کلان وزارتخانه و کشور
ازوجی با تأکید بر ضرورت یکپارچگی نظام برنامه‌ریزی در مجموعه‌های اقتصادی وابسته به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اظهار کرد: چارچوب بودجه‌ریزی صندوق باید با الزامات و سیاست‌های کلان کشور و چارچوب‌های تعیین‌شده در سطح وزارتخانه و منویات مقام عالی وزارت هماهنگ باشد تا از شکل‌گیری رویه‌های متفاوت و جزیره‌ای در شرکت‌ها و هلدینگ‌ها جلوگیری شود.
وی افزود: در همین راستا، مفروضات کلان اقتصادی، از جمله نرخ تورم و نرخ ارز، باید به‌صورت هماهنگ در بودجه شرکت‌ها مورد استفاده قرار گیرد. این یکپارچگی به افزایش قابلیت مقایسه عملکرد، ارزیابی دقیق‌تر نتایج و تقویت انضباط مالی در سطح مجموعه کمک خواهد کرد.
مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری همچنین بر ضرورت تبیین دقیق دستورالعمل برای مدیران و کارشناسان تأکید کرد و گفت: چارچوب جدید باید به شکلی روشن، مختصر و کاربردی در اختیار شرکت‌ها قرار گیرد. پیچیده‌کردن بیش از اندازه فرایندها می‌تواند اجرای دستورالعمل را دشوار کند؛ ازاین‌رو، آموزش، تشریح انتظارات و تعیین دقیق مسئولیت‌ها باید هم‌زمان با ابلاغ آن دنبال شود.
حرکت به سمت حکمرانی حرفه‌ای و صیانت از منافع بازنشستگان
ازوجی با اشاره به پیوند میان بودجه‌ریزی، احراز صلاحیت مدیران و اصلاح سازوکارهای واگذاری اظهار کرد: ارتقای کیفیت مدیریت در شرکت‌ها، شفافیت دارایی‌ها، پاسخگویی مدیران و استقرار نظام بودجه‌ریزی منسجم، اجزای یک مسیر مشترک برای اصلاح حکمرانی اقتصادی صندوق هستند.
وی افزود: تجربه صندوق‌های بازنشستگی در جهان نشان می‌دهد که مدیریت حرفه‌ای دارایی‌ها می‌تواند ظرفیت اقتصادی این نهادها را تقویت کند. حرکت در این مسیر مستلزم فاصله‌گرفتن از الگوهای سنتی بنگاه‌داری و حرکت به سمت مدیریت راهبردی دارایی‌ها، تصمیم‌گیری مبتنی بر اطلاعات و نظارت مؤثر بر عملکرد شرکت‌هاست.
مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری در پایان تأکید کرد: انتظار می‌رود چارچوب بودجه ۱۴۰۶ با مشارکت فعال مدیران هلدینگ‌ها و شرکت‌های تابعه، در زمان‌بندی مشخص و با رعایت الزامات ابلاغی اجرا شود. هدف نهایی این فرایند، صرفاً تدوین بودجه نیست، بلکه ایجاد نظامی منسجم برای برنامه‌ریزی، مدیریت ریسک، شفافیت مالی و پاسخگویی است؛ نظامی که بتواند به حفظ و صیانت از دارایی‌های صندوق و تأمین منافع ذی‌نفعان، به‌ویژه بازنشستگان کشوری، کمک کند.
مشاهدهٔ خبر در منبع