مصاحبه روابط عمومی مرکز آمار ایران با دکتر فدائی، معاون اقتصادی و محاسبات ملی مرکز آمار ایران

در گفت‌وگوی پیش‌رو، مهم‌ترین شاخص‌های تورم مهرماه، تغییرات آن نسبت به ماه قبل و تفاوت روند افزایش قیمت‌ها در گروه‌های مختلف مصرفی بررسی شده است.

ر.ع : مهم‌ترین نتایج گزارش شاخص قیمت مصرف‌کننده در مهرماه ۱۴۰۵ چیست و این ارقام چه تصویری از وضعیت تورم کشور ارائه می‌کند؟

بر اساس نتایج گزارش مرکز آمار ایران، شاخص قیمت مصرف‌کننده خانوارهای کشور در مهرماه ۱۴۰۵ به عدد ۷۶۱٫۸ رسیده است. نرخ تورم ماهانه در این ماه ۴٫۴ درصد، نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه ۸۸٫۷ درصد و نرخ تورم سالانه ۷۶٫۸ درصد بوده است.

ر.ع : روند تورم در مهرماه نسبت به ماه قبل چه تغییری داشته است؟

تورم نقطه‌به‌نقطه از ۸۹٫۸ درصد در شهریور به ۸۸٫۷ درصد در مهرماه رسیده و ۱٫۱ واحد درصد کاهش داشته است. نکته مهم این است که کاهش تورم نقطه‌به‌نقطه لزوماً به معنای کاهش سطح قیمت‌ها نیست؛ بلکه نشان می‌دهد میزان افزایش سطح عمومی قیمت‌ها نسبت به ماه مشابه سال قبل کمتر شده است.

ر.ع : در گروه‌های عمده کالاها و خدمات کدام گروه‌ها افزایش بیشتری را تجربه کرده‌اند؟

بررسی گروه‌های عمده نشان می‌دهد که در مهرماه ۱۴۰۵ ، تورم ماهانه گروه «خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات» ۲٫۴ درصد و تورم گروه «کالاهای غیرخوراکی و خدمات» ۵٫۸ درصد بوده است. بنابراین، افزایش ماهانه سطح عمومی قیمت‌ها در گروه غیرخوراکی‌ها و خدمات بیشتر از گروه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها بوده است.

در میان گروه‌های اصلی، آموزش با تورم ماهانه ۲۳٫۵ درصد، حمل‌ونقل با ۱۰٫۷ درصد و تفریح و فرهنگ با ۹٫۸ درصد، بیشترین نرخ‌های تورم ماهانه را ثبت کرده‌اند.

از منظر تورم نقطه‌به‌نقطه نیز دخانیات با ۱۶۳٫۲ درصد، مبلمان و لوازم خانگی با ۱۲۸٫۹ درصد و حمل‌ونقل با ۱۲۸ درصد در زمره گروه‌هایی بوده‌اند که افزایش بیشتری را نسبت به ماه مشابه سال قبل تجربه کرده‌اند.

ر.ع : وضعیت تورم در مناطق شهری و روستایی چگونه بوده است؟

نتایج گزارش نشان می‌دهد که در مهرماه ۱۴۰۵ نرخ تورم ماهانه خانوارهای شهری ۴٫۳ درصد و خانوارهای روستایی ۴٫۶ درصد بوده است. تورم نقطه‌به‌نقطه نیز برای خانوارهای شهری ۸۵٫۵ درصد و برای خانوارهای روستایی ۱۰۷ درصد ثبت شده است. همچنین نرخ تورم سالانه در مناطق شهری ۷۴٫۱ درصد و در مناطق روستایی ۹۲٫۳ درصد بوده است. بر این اساس، هر سه شاخص تورم در مناطق روستایی بالاتر از مناطق شهری قرار داشته‌اند.

این تفاوت‌ها بیانگر آن است که تغییرات سطح عمومی قیمت‌ها بر مناطق مختلف تأثیر یکسانی ندارد؛ زیرا ترکیب هزینه‌های مصرفی و سهم گروه‌های مختلف کالاها و خدمات در سبد هزینه خانوار، از عوامل مهم در تفاوت نرخ تورم است.

ر.ع : با توجه به نتایج گزارش مهرماه، برای ارزیابی صحیح وضعیت تورم باید به چه نکاتی توجه کرد؟

ارزیابی وضعیت تورم مستلزم بررسی مجموعه‌ای از شاخص‌ها و پرهیز از اتکا به یک نرخ به‌تنهایی است. تورم ماهانه، سرعت تغییر سطح عمومی قیمت‌ها در مقایسه با ماه قبل را نشان می‌دهد؛ تورم نقطه‌به‌نقطه امکان مقایسه با ماه مشابه سال گذشته را فراهم می‌کند و تورم سالانه، تصویری از تغییرات میانگین سطح عمومی قیمت‌ها در یک دوره دوازده‌ماهه ارائه می‌دهد.

گزارش شاخص قیمت مصرف‌کننده مرکز آمار ایران با ارائه اطلاعات تفصیلی درباره روند تغییرات قیمت‌ها، امکان بررسی دقیق‌تر تحولات اقتصادی و شناخت بهتر وضعیت هزینه‌های خانوار را فراهم می‌کند. ازاین‌رو، مقایسه مستمر شاخص‌ها در دوره‌های زمانی مختلف و تحلیل هم‌زمان ابعاد گوناگون تورم، برای دستیابی به ارزیابی دقیق‌تر از وضعیت قیمت‌ها ضروری است.