بازنشستگی نباید به معنای خروج ناگهانی از چرخه فعالیت اجتماعی و اقتصادی باشد

به گزارش اداره کل روابط عمومی و امور بین الملل صندوق بازنشستگی کشوری، دکتر علاءالدین ازوجی، مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری، در پنل تخصصی «تاب‌آوری بازنشستگان؛ از صندوق‌های حمایتی تا سرمایه‌گذاری مولد» در بیستویکمین کنفرانس بین‌المللی توسعه منابع انسانی، با تشریح برخی چالش‌های دوران بازنشستگی، بر ضرورت تغییر نگاه به این دوره از زندگی تأکید کرد.

وی با بیان اینکه بخش قابل توجهی از نظام‌های آموزشی، اشتغال و مهارتآموزی کشور برای دوره پیش از بازنشستگی طراحی شدهاند، گفت: از دوران کودکی تا ورود به بازار کار، برای آموزش، مهارتآموزی، اشتغال و کسب سرمایه برنامه‌ها و نهادهای متعددی وجود دارد، اما هنگامی که فرد بصورت ناگهانی وارد دوره بازنشستگی می‌شود، نظام منسجم و مشخصی برای تداوم فعالیت اجتماعی، اقتصادی و هدفمند او وجود ندارد.

ازوجی افزود: در بسیاری از موارد، بازنشستگی به‌صورت ناگهانی به معنای خروج فرد از چرخه فعالیت تلقی می‌شود و فرد به تدریج از محیط‌های کاری و اجتماعی فاصله می‌گیرد؛ در حالی که حتی دوره فراغت بازنشستگان نیز می‌تواند به شکل هدفمند و تدریجی و متناسب با توانمندی‌ها، تجربه و علایق آنان تعریف شود.

مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری با اشاره به خلأهای موجود در این زمینه اظهار کرد: در اقتصاد ایران، هنوز نظاممندی، قانونمندی و قاعدهمندی مشخصی برای دوران بازنشستگی به‌طور کامل شکل نگرفته است و یکی از ریشه‌های این مسئله آن است که در سبک زندگی و ساختار اقتصادی و اجتماعی کشور، از ابتدا برای دوران بازنشستگی به شکل مناسب برنامه‌ریزی نشده است.

وی ادامه داد: ساختار صندوق‌های بازنشستگی نیز باید متناسب با تحولات اقتصادی، اجتماعی و جمعیتی مورد بازنگری قرار گیرد. فردی که سال‌ها در دستگاه‌های مختلف از جمله آموزشوپرورش، دستگاه‌های اجرایی یا وزارت امور خارجه فعالیت کرده، پس از بازنشستگی نباید صرفاً با خروج از ساختار اداری مواجه شود، بلکه باید امکان بهره‌گیری از تجربه، دانش و ظرفیت‌های او در چارچوبی جدید فراهم شود.

ازوجی با اشاره به ابعاد اجتماعی دوران بازنشستگی گفت: با افزایش سن، فرد ممکن است بخشی از شبکه‌های اجتماعی، دوستان و حتی اعضای خانواده خود را از دست بدهد و اگر برای این دوره سازوکار مناسبی طراحی نشده باشد، زمینه انزوای اجتماعی و کاهش تاب‌آوری فرد فراهم می‌شود. بنابراین، توجه به نسل بازنشسته باید به یکی از مباحث اصلی حکمرانی اقتصادی و اجتماعی کشور تبدیل شود.

وی با تأکید بر اهمیت نسل بازنشسته در ارزیابی عملکرد دولت‌ها افزود: در گذشته، موفقیت دولت‌ها عمدتاً با شاخص‌هایی مانند تورم، بیکاری و رشد اقتصادی سنجیده می‌شد، اما امروز در بسیاری از نظام‌های موفق، کیفیت زندگی و میزان حمایت مؤثر از انسان‌ها نیز اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است. نظام بازنشستگی موفق یکی از مؤلفه‌های مهم حکمرانی برای دولت‌های موفق است؛ زیرا آثار وضعیت اقتصادی بازنشستگان فقط متوجه خود آنان نیست و خانواده، فرزندان و حتی جریان اشتغال و اقتصاد جامعه را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری همچنین سرمایه‌گذاری و عملکرد صندوق‌های بازنشستگی را از مؤلفه‌های مهم تأمین مالی دوران بازنشستگی دانست و گفت: یکی از موضوعات مهم این است که ظرفیت مالی مورد نیاز بازنشستگان از چه مسیری باید تأمین شود و نقش منابع صندوق‌ها، شرکت‌های تابعه و سرمایه‌گذاری‌های مولد در این میان چیست.

ازوجی تأکید کرد: برای افزایش تاب‌آوری نظام بازنشستگی، نمیتوان تنها به یک راهکار متکی بود، بلکه باید همزمان مشکلات ساختاری و بنیادی، مسائل مرتبط با سرمایه‌گذاری، محاسبات بیمه‌ای و به‌ویژه چالش‌های جمعیتی مورد توجه قرار گیرد.

وی با اشاره به اهمیت تحولات جمعیتی در آینده نظام بازنشستگی اظهار کرد: در همه چارچوب‌های تحلیلی، مسئله جمعیت و نسبت‌های جمعیتی از عوامل تعیین‌کننده پایداری نظام‌های بازنشستگی است و بدون توجه به این متغیر، نمیتوان برای آینده صندوق‌ها و افزایش تاب‌آوری بازنشستگان برنامه‌ریزی دقیق و پایدار داشت و صرف تمرکز بر سرمایه گذاری مولد کفایت لازم را ندارد؛ هرچند بسیار حیاتی است.

مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری در پایان ابراز امیدواری کرد که در برنامه‌های آتی و میان مدت به خصوص برنامه هشتم، موضوع نظام بازنشستگی با جدیت و عمق بیشتری مورد توجه قرار گیرد و گفت: انتظار می‌رود دولت و مجلس در برنامه هشتم، ردپای پررنگ و مؤثری از اصلاح نظام بازنشستگی ایجاد کنند و در این مسیر، نگاه بیننسلی به مسائل بازنشستگی و آینده صندوق‌ها مورد توجه جدی قرار گیرد.